Mediacja ma swoje szczególne zastosowanie w rozwiązywaniu spraw majątkowych. Wchodzi ona w zakres tzw. mediacji cywilnych – sprawy kierowane do mediacji przez wydziały cywilne sądów lub na wniosek stron. 

Mediacja w zakresie podziału majątku dorobkowego małżonków ma swoje zastosowanie na kilku etapach życia rodziny, mianowicie po wyroku sądu stwierdzającym separację małżonków (ugoda jest kierowana do sądu rejonowego); w trakcie procesu rozwodowego (ugoda jest dołączana do pozwu i kierowana do sądu okręgowego); po wyroku rozwodowym (ugoda jest kierowana do sądu rejonowego); w trakcie decyzji stron o konieczności dokonania rozdzielności małżeńskiej lub po jej stwierdzeniu wyrokiem sądu czy na podstawie aktu notarialnego (ugoda jest kierowana do sądu rejonowego).

Istotą mediacji w tym zakresie jest dokonanie takiego podziału majątku, aby po obu stronach było poczucie wygranej. Nie zawsze oznacza to 100% wszystkiego, czego partnerzy oczekują, ale to 100% wszystkiego, na co oboje są gotowi przystać. Mediacja w zakresie podziału majątku zapobiega pogłębianiu się i tak już trudnego emocjonalnie kryzysu rozstania.

Jeżeli małżonkowie posiadają dzieci, sprzyja ich lepszej współpracy w przyszłości, jako rodziców. Często zdarza się, że niezadowoleni z wyroku sądu w zakresie podziału majątku rodzice, walczą dziećmi, co jest największym „grzechem” zwaśnionego ojca i matki. Okalecza to emocjonalnie ich dzieci. Sprawia, że dzieci wchodzą w konflikt lojalnościowy i nieświadomie biorą na siebie winę za rozstanie rodziców. Tracą radość życia i szczęśliwe dzieciństwo. Zanim rodzice pójdą na wojnę, powinni rozważyć powyższe argumenty.

Podział majątku dokonany przed mediatorem, na wniosek stron, może zostać zatwierdzony przez sąd (na taki dokument nadaje się klauzulę wykonalności, tak jak na wyrok sądu) lub jego potwierdzenie mogą uzyskać u notariusza. Oba dokumenty chronią prawnie wolę partnerów, ale jest istotna różnica finansowa. Podział majątku dokonany przed mediatorem, a następnie w trybie niezwłocznym zatwierdzony przez sąd jest tańszy niż podział majątku dokonany przed notariuszem.

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje ustawowa wspólność majątkowa. Oznacza to, że wszelkiego rodzaju dobra materialne począwszy od zarobków, oszczędności przez nabyte ruchomości i nieruchomości oraz inne dochody, stają się własnością obojga małżonków. Jeśli zapadnie decyzja o rozwodzie albo małżonkowie zdecydują się na spisanie umowy o rozdzielności majątkowej, konieczne jest przeprowadzenie podziału majątku. Podział ten, jak pokazuje praktyka, nie jest łatwym procesem.

Alternatywą dla czasochłonnego i kosztownego postępowania sądowego jest podział majątku w drodze umowy pomiędzy stronami w drodzie mediacji. Warto podjąć tę drogę, jest zdecydowanie tańsza, szybsza i łatwiejsza aniżeli proces sądowy. 

Intercyza

Podział majątku można przeprowadzić dzięki ustanowieniu rozdzielności majątkowej, którą potocznie określa się mianem intercyzy. Taka umowa nosi nazwę umowy majątkowej małżeńskiej. Wielu osobom pojęcie intercyza małżeńska kojarzy się wyłącznie z intercyzą przedślubną, tj. umową zawieraną jeszcze przed zawarciem małżeństwa, mającą na celu zabezpieczenie finansowe jednej ze stron – z reguły tej bardziej zamożnej.

Tymczasem tego rodzaju porozumienie można podpisać także w czasie trwania małżeństwa i w większości przypadków oznacza ono wprowadzenie pełnej rozdzielności majątkowej. Intercyza służy przede wszystkim utrzymaniu niezależności finansowej małżonków, co w razie separacji lub rozwodu eliminuje konieczność przeprowadzenia podziału majątku. Swoją drogą postępowanie w tej sprawie jest nie tylko trudne, ale także bardzo dotkliwe emocjonalnie. Warto pamiętać o tym, że dzięki takiemu porozumieniu możliwa jest ochrona majątku przed ewentualną egzekucją, choćby w sytuacji, gdy jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. Co równie ważne, intercyza nie dotyczy wyłącznie ustanowienia rozdzielności majątkowej. Tego rodzaju umowa pozwala na rozszerzenie lub ograniczenie umowy majątkowej.

Podział majątku w wyniku intercyzy

Rozdzielność majątkową można przeprowadzić w drogą postępowania sądowego lub drogą pozasądową – w ramach mediacji. Jest to rozwiązanie szybsze i mniej kosztowne, zaś od momentu podpisania każdy z małżonków ma swój majątek osobisty. Istnieje także możliwość zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Ponadto istniejący dotychczas majątek wspólny podlega podziałowi na równe części, chyba że strony postanowią inaczej.

Kiedy dochodzi do rozwodu lub separacji, a małżonkowie dokonują podziału majątku, bardzo trudno jest ustalić, co stanowi majątek wspólny, a co nie. Umowa majątkowa małżeńska oznacza, że sąd nie musi przeprowadzać podziału majątku wspólnego, bowiem wszystkie ustalenia zawarte są w umowie. Podział majątku już został dokonany. Intercyza ma słabe strony. Małżonkowie, którzy ją podpisali, muszą zdawać sobie sprawę z tego, że niemożliwe będzie wspólne zadłużanie się. Oznacza to, że mąż i żona nie wezmą np. kredytu na zakup wspólnego mieszkania.

Podział majątku po rozwodzie

Jeżeli małżeństwo postanawia wziąć rozwód lub separację, a do tej pory obowiązywała ich wspólnota majątkowa, mogą zdecydować się na porozumienie i polubownie dokonać podziału majątku. Istnieje możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej w drodze mediacji,  sądownie, na wniosek jednej ze stron i nawet bez zgody drugiej strony, ale tylko z istotnych przyczyn. Alternatywą jest przeprowadzenie podziału majątku u notariusza, o ile strony są zgodne.

Podział majątku po rozwodzie dokonywany jest zawsze przez złożenie wniosku, w którym wskazuje się podstawę prawną ustania wspólnoty małżeńskiej i opisuje majątek podlegający podziałowi. Bardzo ważny jest fakt, że o podział majątku po rozwodzie można wystąpić nawet kilka lat po jego uzyskaniu, bowiem prawa do udziału we wspólnym małżeńskim majątku nie ulegają przedawnieniu. Podział majątku za porozumieniem stron jest najbardziej wskazanym, choćby dlatego, że jest tańszym aniżeli proces sądowy, rozwiązaniem. Przede wszystkim jest to związane z wysokimi kosztami, które trzeba wziąć pod uwagę, m.in. wynagrodzenie biegłego, rzeczoznawcy, adwokata itp. Mediacja jest optymalnym rozwiązaniem.

Dodaj komentarz